ÇOCUKLAR FELSEFEYE ELVERİŞLİ MİDİR?

ÇOCUKLAR FELSEFEYE ELVERİŞLİ MİDİR?
User Rating: 0 (0 votes)

Çocukta düşünce gelişimi üzerine öncü çalışmalar yapan Jean Piaget’nin konu hakkındaki düşünceleriyle tartışmaya başlamak doğru bir başlangıç noktası olabilir. Jean Piaget’ye göre çocuk zihni yetişkin zihninden tamamen farklıdır. Temel farklılıksa çelişmezlik ilkesini kavrayış eksikliği ve benmerkezci dünya görüşüdür.

Jean Piaget’nin düşüncesine göre 11-12 yaşına değin bir çocuk düşünmek üzerine düşünmeye elverişli olmadığından bir üst düşünce geliştirmeye de müsait değildirler. Bu bakımdan Piaget’ye göre felsefi düşünce çocuğun doğasına uzak kalır.

Ancak çocukta düşünce gelişimi üzerine çalışmalar yapan Gareth Matthews’in görüşü Jean Piaget’ye taban tabana zıttır. Gareth Matthews’e göre çocuklar muhakeme gücüne sahiplerdir ve zihinleri de üst düşünceler geliştirmeye müsaittir. Matthews, Felsefe ve Genç Çocuk isimli kitabında bu düşüncesi hakkında örnekler verir. Kitabının ilk sayfasında 6 yaşında Tim isimli bir çocuğun bir sorusunu örnek gösterir, “Baba, her şeyin bir rüya olmadığına nasıl emin olabiliriz?”

Çocuklar felsefeye elverişli midir sorusuna yaklaşım konusuda Gareth Matthews’e yakınlık göstermekteyim. Bana kalırsa her insan filozof olarak doğar. Burada dikkat çekmek istediğim nokta çocuk veya bebek değil “insan” kelimesini kullanmamdır. Henüz yetişkin sayılamdıklarından belki de çocukların da insan olduğu gerçeği hep unutuluyor. Oysa Alman sosyolog ve eğitim bilimci Lothar Grappman’ın da ifade ettiği gibi çocuklar “burada ve şimdi” yaşayarak sorunlara karşı kendi bakışlarını ve çözümlerini geliştiriyorlar. Sadece bu durum bile çocukları dünyanın aktif birer vatandaşı yapmaya yetiyor. Çocuğun “burada ve şimdi” yaşadığını düşünmek en yalın haliyle çocukta bir zaman ve mekan fikri olduğunu düşünmektir. İçinde yaşadığı zamanı ve mekanı kavrayan çocuk dünyayı kavramak konusunda elverişlidir. Elbette bu kavrayış tek başına çocuğu filozof yapmaz ancak çocuğun felsefe yapması için ona elverişli bir ortam oluşturur.

Ancak ben yine de insanların filozof olarak doğdukları iddiasını sürdürmekteyim. Bir insanı filozof yapan nedir? Dünyaya karşı duyulan içten ve istemli bir merak duygusudur. Dünyayı sorgulamak insanın çocukluk çağının doğasında vardır. İçine doğulan dünyayı tanımaya, kavramaya çalışmak ve bu süreçte sorgulamak bir iş değil, yalnızca bir durumdur. Bu durumda, çocuklar için felsefeyi, çocukların dünyayı kavramaları ve dünyaya karşı kendi bakışlarını geliştirmelerine destek veren her türlü düşünce pratiği olarak tanımlıyorum.

Ancak her ne kadar çocuklar filozof olarak doğuyor desem de biz büyükler sistemli bir şekilde çocukların dünyaya duydukları ilgiyi çoğaltmak yerine azaltıyoruz.

 

Tags:
By Ezgi
Merhaba! Ben Ezgi! Çocuklarda düşünce gelişimi üzerine çalışmalar yapmaktayım. Türkiye, Fransa ve Belçika’da sanat atölyeleri, çocuk gelişim merkezleri ve kültür vakıflarında asistan, eğitmen, danışman ve atölye lideri olarak görev aldım. 6 aydan 13 yaşa kadar olan çocuklarla oyun, sanat, bilim, kültür, felsefe ve yemek pişirme atölyeleri düzenledim. Ulusal ve uluslararası kültür, sanat, edebiyat ve sosyal bilimler dergilerinde yazarlık, çevirmenlik, redaktörlük ve editörlük görevlerinde bulundum. Şu anda profesyonel hayatımı reklamcı olarak sürdürüyorum. Çocuklarla ve büyüklerle yaptığım çalışmaları ise birbirine çok benzetiyorum çünkü ikisinde de adeta dünyayı yeni baştan yaratıyoruz! Bu blogda edindiğim tecrübeleri paylaşarak sizlere yeni fikirler vermeye çalışacağım. Yazdıklarımın bir çocuk gelişimcisi, pedagog,tıp uzmanı yahut anaokulu öğretmeninden ziyade bir çocuk felsefecisinin çocukta düşünce gelişime dair hayat ve oyun fikirleri olarak değerlendirilmesi daha doğru olur. Herhangi bir kimseye faydası olması dileğiyle, Sevgiler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>